De nobele kunst van het leren.

Leren leren: waarom leren? Waar leren? Hoe leren?

 

leren leren: een gids

leren leren: een gids

Levenslang leren is al jaren een slogan van HR-managers in allerlei organisaties. In deze blog onderzoeken we waarom dat zo is, en, vooral hoe we dat in het tweede decennium van de eenentwintigste eeuw makkelijker dan ooit kunnen. Het aanbod en de kansen zijn overweldigend. Maar leren is een vak dat kan geleerd worden. Hoe doe je dat dan, met de minste inspanning het meeste bereiken door bij te leren?

Een gebrek aan kennis is een reden om zaken uit te stellen.

Pierce Steels gebruikt in zijn vergelijking die tot uitstelgedrag leidt vier factoren. Naast de waarde dat iets heeft, je eigen impulsiviteit en de deadline is de verwachting dat je een bepaalde taak al dan niet zal kunnen, één van de belangrijkste redenen waarom we soms zaken uitstellen. Zorgen voor je eigen ontwikkeling is daardoor een bijzonder goed preventief middel om dat te voorkomen. Als je ervoor zorgt dat je de zaken kent en kunt, zal je alles veel makkelijker durven aanpakken.

De wereld is groot en verandert heel snel. Daarom moet je ook in de domeinen rondom je eigen vakgebied steeds mee zijn. Snel beslissen en uit de veilige cocon van ‘altijd hetzelfde’ komen is essentieel om iets te bereiken. Bij sollicitaties kijkt men meer naar het talent van iemand om bij te leren en te groeien dan naar zijn actuele kennis of ervaring. Het eerste biedt garantie op de lange termijn, het laatste is erg kortzichtig en garandeert enkel een korte termijn opbrengst.

Brian Tracy en Napoleon Hill, twee goeroes als het aankomt op succes bereiken, schrijven dit om de paar bladzijden in al hun boeken. Investeer minstens drie procent van je tijd en je inkomen aan je eigen opleidingen.


leren leren: scherp je zaag

je zaag scherp houden…

Twee houthakkers trokken het bos is. De ene werkte de ganse dag onvermoeid door. De andere nam regelmatig pauzes, na het middageten deed hij zelfs een korte siësta. Groot was de verbazing van de altijd werkende en nooit aflatende houthakker toen hij ’s avonds merkte dat zijn makker ondanks al de rustpauzes veel meer bomen had omgezaagd dan hij zelf. “Misschien merkte je niet op dat ik tijdens al die korte pauzes mijn zaag aanscherpte?” merkte deze laatste fijntjes op…

 


Maxwell Gladwel is de belangrijkste vertegenwoordiger van de deliberate practice methode. Niet talent is het belangrijkste, maar wel het volgehouden proberen om steeds beter te worden in iets. Voor sporters of muzikanten is dit vanzelfsprekend, maar ook voor kenniswerkers, ondernemers of voor iedereen die iets wil bereiken gaat dit op. Steeds studeren en beter worden in iets is daar een voorbeeld van. En we moeten niet te snel opgeven hierin. Als we ook maar een beetje een groeimindset hebben, en dus geloven dat we alles kunnen leren als we er maar voldoende tijd in steken, dan moeten we ook niet te snel opgeven. Gewoon je tijd investeren, en ja zal zien dat alles steeds een beetje beter gaat.

In onze tijd van internet en Google is de bron aan informatie oneindig.

Er is zoveel meer informatie dan we ooit kunnen opnemen. Er zijn mensen die zich specialiseren in het distilleren van al die informatie om er die kennis uit te halen die het belangrijkst is. Van hen kunnen we leren. Zomaar wat doelloos surfen op het web kost te veel tijd en brengt ons te weinig bij.

We overlopen hieronder enkele bronnen van kennis die ons helpen levenslang bij te studeren. De meesten ervan zijn gratis, sommigen zijn betalend. Maar er is in 2016 echt waar geen enkele financiële grens meer om die kennis te verwerven die we zoeken. Nog 1 opmerking. Zelfs in de selectie van bronnen is er nog veel om te selecteren. Buiten je eigen aandachtsgebieden zijn er twee mogelijke invalshoeken om te kiezen. Je kiest voor die lessen of artikels die door anderen het meest worden gekozen. Wellicht kies je op die manier voor goede cursussen of bronnen die goede kritiek kregen. Een tweede invalshoek is te kiezen voor het nieuwe aanbod. Nog niet zeker van kwaliteit, maar misschien beter aansluitend bij de uitdagingen van vandaag. Beide keuzes hebben alvast het voordeel dat ze jou helpen je wereld en je kennisveld uit te breiden.

Lezen

De eerste, goedkoopste en meest toegankelijke bron van kennis is de enorme hoeveelheid boeken die je met een simpele muisklik kan bestellen. Een boek is een deeltje uit de verzamelde kennis van een bepaalde auteur. Lezen zou een belangrijk deel van je tijd moeten krijgen. Bekende en succesvolle mensen zoals Bill gates of Warren Buffet geven aan dat zij het grootste deel van hun tijd besteden aan lezen. In onze blog van de volgende week komen we heel uitgebreid op dit onderwerp terug.

Onlinecursussen.

Bijna elke zichzelf respecterende universiteit heeft tegenwoordig een online aanbod aan cursussen over elk denkbaar thema. De open universiteit in België is hier een voorloper van, je kan hier volledige opleidingen met de daarbij horende diploma’s volgen. Maar de cursussen zijn nogal prijzig en kosten uiteraard heel veel tijd. Dit is niet makkelijk combineerbaar met werken.

MOOCS :coursera

MOOCS: een nieuwe manier van studeren

Voor wie een beetje uitkijkt zijn er talloze cursussen te vinden. Men noemt dit ook weleens MOOCS (massive open online courses). Coursera is een heel goed voorbeeld. Je kan bijna alle cursussen gratis volgen. De meeste lopen over enkele weken en vragen slechts enkele uren studietijd per week. Het aanbod is erg gevarieerd, de cursussen zijn ondersteund door onlinevideo’s met aanbevolen artikels. Tussendoor leg je middels quizzen de nodige toetsen af.  Andere voorbeelden zijn: EdX, Khan Academy en Udacity. Ook in België en Nederland raken de eerste voorzichtige MOOCS van de grond, maar ze zijn nog erg beperkt. Mijn belangrijkste ervaring met de cursussen op Coursera: geweldig enthousiaste docenten, kosten een minimum inzet aan tijd en energie maar voor wie dat wil is er een enorm aanbod aan bijkomende artikels ter studie, de online quizzen zijn voldoende motiverend om de lessen echt wel aandachtig te volgen, er zijn bij elke cursus online platformen waar je met duizenden mensen over de hele wereld kan debatteren over het lesmateriaal. (Opgelet, is verslavend, dat kost wel veel van je tijd…)

Onlinevideocursussen

Betalend en zelfs eerder prijzig, maar uit de voorbeelden die ik bestudeerde kan ik ze zeker aanbevelen. Ze zijn erg up to date, super professioneel gemaakt. Voorbeelden zijn Great Courses van The teaching Company en de videocursussen van Lynda.com. Je vindt er echt alle onderwerpen. Regelmatig zijn er koopjes waar je flink afgeprijsd cursussen kan aankopen. Via YouTube kan je met wat zoeken aardig wat materiaal van beide aanbieders vinden. Voordeel van deze videocursussen zijn dat je alles op je eigen tempo kan volgen. Je kan de video’s downloaden en offline bekijken. Of je zet ze op een usb stick en je speelt ze af op je tv tijdens je fitness.

TED-talks.

Voor mij de revelatie van de laatste vijf jaren zijn de honderden zo niet duizenden TED en TEDx talks die je online vindt. Via YouTube of via de officieel TED-site kan je ze online bekijken of downloaden. TED-talks, “ideas worth spreading”, zijn online voordrachten van maximaal 18 minuten. Gestart ergens einde vorige eeuw worden ze sedert enkele jaren allemaal opgenomen en online gezet. Je kan ze gratis bekijken. TED-talks hebben als voordeel dat ze meestal erg kort zijn waardoor de spreker gedwongen werd om zijn ideeën in hun pure essentie te bespreken. Je vindt er echt de meest spraakmakende en beroemde mensen die in een korte toespraak hun idee, meestal hun levenswerk, komen vertellen. TED-talks zijn een onvoorstelbare bron van kennis en vooral van inzichten. Als je uw wereld wat wil verruimen, dan kan je nergens beter zitten.

leren leren: de online universiteiten leggen wereld aan je voeten

Een ganse wereld gaat voor je open: de TED-talks

Verzamelingen van het beste van het web en encyclopedieën.

Pocket (read it later) is een handige app om een artikel of een blog die je tegenkomt op te slaan om later te lezen. Maar pocket biedt heel wat meer. Indien je je interesses opgeeft, dan krijg je van pocket regelmatig een mail met daarin aanbevolen artikelen. Hun criterium is: de artikels die het meest voor latere referentie worden opgeslagen en die in jouw interesse domein zitten worden je aangeleverd. Je krijgt zo een overzicht van datgene wat trending is in jouw interessegebied.

Quora kent een ander opzet. Op Quora kan iedereen vragen stellen. Je kan ook weer jouw aandachtsgebieden opgeven, en je krijgt dan de vragen met de erbij horende antwoorden aangeleverd. De antwoorden worden gegeven door deskundigen op het betreffende gebied (voel je jezelf ergens deskundig is, dan kan ook jij vragen beantwoorden). In het begin een interessant medium, maar de waarde devalueert wat door de soms wat dwaze vragen die er opkomen. Er is weinig mogelijkheid tot filtering. Maar het blijft een interessant idee en het is interessant genoeg om er regelmatig eens naar toe te surfen.

wolfram alpha

computational knowledge machine

Wolfram Alpha zal waarschijnlijk het best gekend zijn bij wiskundigen, het voert voor jou de meest complexe wiskundige vergelijkingen en problemen uit, zelfs van die waar je het bestaan niet eens van wist. Maar Wolfram Alpha is eigenlijk een wetenschappelijke databank over heel veel. Er is een gratis en een betalende versie. Maar de gratis account brengt je al een heel eind op weg. Ik mijd Wolfram Alpha een beetje, want ik heb de neiging om van het ene naar het andere te glijden… .

Nog beter bekend, en met voor- en tegenstanders, is Wikipedia in al zijn vormen en gedaantes. Samen met Wolfram Alpha meer een encyclopedie van kennis dan wel een leerinstituut. Maar de moeite waard om regelmatig naar toe te gaan.  In dezelfde range noem ik nog even Google Scholar. Dit is een zoekmachine die antwoorden op je vragen gaat zoeken binnen de wetenschappelijke literatuur. Dat geeft wat meer zekerheid over de juistheid en wetenschappelijke onderbouw. Als output krijg je vooral de abstracts. Daar schiet je meestal een heel eind mee op, maar je kan ook steeds doorsteken en de artikels online kopen. Soms wat prijzig, maar als je aan een boek of thesis werkt, kan Google Scholar je aardig op weg helpen.

Lifehacking

Er zijn verschillende websites die vanuit het oorspronkelijke standpunt van BeterAnders de moeite zijn om regelmatig te bezoeken. De volgers van onze nieuwsbrief kennen er al enkele. We zullen regelmatig voorbeelden blijven aanhalen uit hun aanbod.

We vernoemen hier de site van Shane Parish (Farnam Street) en onze eigen BeterAnders website in het bijzonder omdat ze naast de artikelen op zich, veel belang hechten aan boeken. Shane Parish geeft altijd de beste tips voor nieuwe boeken. Hij heeft een onvoorstelbaar rijke kennis van wat er allemaal op de markt is. Vele andere websites zijn te fel gericht op verkopen en geven maar een beetje van hun kennis vrij om de lezer allerlei cursussen en opleidingen aan te bieden. Maar als je voldoende selectief kan zijn, dan vindt je verscheidene goede sites. Onderaan zetten we er enkel op een rij. James Clear, 43 folders, lifehacking.com en lifehacking.nl, asian efficiency, 99U zijn nog enkele voorbeelden.

Leren is een kunst.

Er is onvoorstelbaar veel te leren. Het aanbod is vele malen groter dan dat wij tijdens ons leven kunnen verwerken. Bovendien heeft ons brein een beperkte verwerkings- en geheugencapaciteit. Daarom is het goed voldoende tijd te besteden aan leren leren. Op coursera kan je hier een heel boeidende cursus over volgen. Het boek van Cal Newport, “How to become a straight A student”, behandelt wat dezelfde materie, maar meer vanuit het perspectief van de student. Barbara Oakley op Coursera behandelt het topic meer generiek, haar boek “A mind for numbers” ondersteunt haar online cursus.

Leren moet heel actief en bewust gebeuren. daarom is leren best vermoeiend. Maar als je iets wil onthouden en verbinden met datgene wat je al kent, dan kan je dit niet anders dan met je volle aandacht doen.

 

Samengevat zijn er een tiental stappen die je best gebruikt als je nieuwe kennis wil opdoen, verwerken en onthouden.

tips en trucs om beter te leren leren.

Leren is een kunst. Je kan het leren!

 

Oefen. Als je iets wil onthouden dan moet je actief, regelmatig en meerdere keren proberen dat wat je wil leren terug op te noemen. Liefst zo volledig mogelijk, en nadien stilaan in topics of steekwoorden. Zodat je het geheel aan het deel koppelt.

Test. Als je notities neemt of stukken tekst samenvat, doe dat dan steeds met een vraag en een antwoord. De ‘Cornell Notes’ methode is een prima manier om notities te maken. Je vindt hier op internet veel informatie over. Op wikihow is een erg complete handleiding.  Je kan zo jezelf testen door doorheen je cursus of pakket jezelf vragen te stellen en te zien of je de antwoorden weet. De hondstrouwe fiches of steekkaarten voldoen hier ook nog steeds, maar je kan hiervoor ook speciale apps gebruiken. Ankidroid is een voorbeeld. We bespraken dit al eerder op de site. Ideaal omdat Ankidroid een algoritme hanteert om je de zaken die je minder goed kent frequenter aan te bieden.

Spreid. Uren en dagenlang hetzelfde leren is geen goed idee. Veel beter is het je oefenen in de tijd te spreiden en regelmatig terug te komen op wat je al geleerd hebt. Zoals al gezegd, software zoals Ankidroid helpt je hier uitstekend bij.

Wissel af. Trop is te veel. Het is beter enkele uren per dag iets te studeren, en dan naar een ander thema te gaan. Dagenlang hetzelfde is niet goed. Je wordt dat moe en op de duur kan je niet meer goed onderscheid maken tussen één en ander. Daarom is het beter af te wisselen.

Verhaal. De oude ezelsbruggetjes werken nog steeds. Als je iets moet onthouden, probeer dat te verbinden aan verhalen of metaforen. Ons brein onthoudt dat vele malen beter dan pure feiten. Geheugenkampioenen verbinden aan het verhaal dat hun feiten bijeenhoudt ook nog eens de ruimte. Ze gebruiken hierdoor bijkomend andere gebieden in ons brein om beter te onthouden (spatieel geheugen). Ons oerbrein onthoudt goed wat zich waar bevindt. Dat was evolutionair een voordeel. Diegene die goed kon onthouden waar ergens de eetbare wortelstokken stonden had een voordeel. Er zijn vele boeken waar je dit kan leren. Joshua Foer bijvoorbeeld,  is een geheugenkampioen die er een interessant boek over schreef.

Koppel. In de plaats van enkelvoudige feiten op te slaan, koppel je beter. Zo maak je zelf grote stukken die bestaan uit vele onderdelen. SMART is een voorbeeld. Dit letterwoord is algemeen bekend voor specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch tijdsgebonden. Van de eerste letters van woorden zinnen maken, telefoonnummers in twee delen van drie of vier cijfers opslaan is veel efficiënter dan elk cijfer apart onthouden.

 

Focus. Als je studeert (of zelfs als je leest) doe dat dan met de nodige aandacht.

Blurred text with a focus in red on center

Alles wat je probeert te leren zonder focus zal onherroepelijk verdwijnen uit je werkgeheugen en nooit in je archief raken. Multitasken is nooit mogelijk, maar al zeker niet bij het studeren. Als je iets wil leren, dan zal je daar al je aandacht aan moeten geven.

 

Pauzeer. Een volwassen mens kan zich tussen de twintig en veertig minuten concentreren, met een gemiddelde van 25. Gebruik deze wetenschap. En, ja, zelfs onder deadlines, blijf jij beperkt en kan je maar een beperkte tijd aandacht aan iets geven. Maak je zelf niks wijs, als je te lang bezig bent, dan zit je maar wat te kijken en te knikken, maar je verliest gewoon je tijd. Pauzeer even, verfris je zelf en je bloed, en ga er dan terug tegen aan. Regelmatige pauzes zijn net zo belangrijk als de inspanning op zichzelf.

Droom. Naast pauzes is slapen en dromen van absoluut en wezenlijk belang als je iets wil leren. Daarzonder krijgt ons brein geen kans om het geleerde te archiveren en voor later hergebruik ergens klaar te zetten. Bovendien legt ons brein tijdens het rusten allerlei connecties en verbanden. Die maken het ons straks makkelijker om alles terug te recapituleren, maar door die verbanden krijgen we ook nieuwe inzichten. En dat maakt leren zo boeiend.

 

Conclusie.

Levenslang leren is belangrijk om zonder angst de vele uitdagingen in een steeds wijzigende context aan te gaan. Er is haast een oneindig aanbod aan materiaal dat ons helpt te leren. Het internet is een onuitputtelijke bron van kennis. Deze kennis wordt ons in allerlei vormen aangeleverd. Vergeet uw vroegere saaie lessen op de hogeschool of universiteit. Top professionals vertalen en verklaren voor jou de meest boeiende hoofdstukken uit de menselijke kennis. Er is echt geen enkele reden waarom ook jij daar niet van zou profiteren.

 

In een volgende blog gaan we wat dieper in om een van de beste methodes om bij te leren van de kennis die anderen verzamelden: het goede ouderwetse lezen.

 

Geraadpleegde werken

  • DWECK C., Mindset, de weg naar een succesvol leven, SWP, 2013
  • GLADWELL M., Outliers: the story of success, Penguin UK, 2009
  • HILL N., The law of success in sixteen lessons, Sublime Books, 2013 (e-book)
  • NEWPORT C., How to become a straight-A student: the unconventional strategies real college students use to score high while studying less, Broadway Books, 2007
  • OACKLEY B., A mind for numbers: how to excel at math and science (even if you flunked algebra), Tarcher/Putnam US, 2014
  • TRACY B., No excuses: the power of self-discipline, Vanguard Press, 2011
  • WYERS L., Naar een nieuwe mindset: geef jezelf en je onderneming meer slagkracht, uitgeverij Neno, september 2015
  • FOER J., Het geheugenpaleis: de vergeten kunst van het onthouden, De Bezige Bij, 2011
  • STEEL P., The Procrastination Equation: How to Stop Putting Things Off and Start Getting Stuff Done, Pearson Education Limited, 2011

Linken naar genoemde websites of apps:

http://www.43folders.com/

http://www.ted.com/

https://www.farnamstreetblog.com/

http://beteranders.be/

http://lifehacking.nl/

www.lynda.com/

http://www.thegreatcourses.com/

https://www.coursera.org/

https://www.edx.org/

https://www.udacity.com/

https://www.khanacademy.org/

https://www.quora.com/

https://getpocket.com/

https://www.wolframalpha.com/

http://scholar.google.be/

 


Vind je onze artikels de moeite waard? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief. Je hoeft dan nooit iets te missen.