De juiste volgorde, methodes om wel iets gedaan te krijgen

Moet je altijd gemotiveerd zijn om iets gedaan te krijgen?

Als je eieren koopt, krijg je daarom nog geen kippen, maar als je kippen koopt, heb je wel een grote kans op eieren. Voor alles is er een betere volgorde. Ook voor het aanpakken van je taken.

In zijn boek ‘How to Be an Imperfectionist’  vertelt Stephen Guise een verhaal. Hij laat zelf in het midden of het een Urban Legend dan wel waar gebeurd is.

Een man vraagt aan zijn vrouw om akkoord te gaan met een echtscheiding. Na weken van weigeren en praten, gaat de vrouw uiteindelijk akkoord onder één voorwaarde. Vanaf nu gedurende 1 maand moet haar man haar elke dag, precies zoals hij dat deed op de avond van hun huwelijk, van de dorpel naar het bed dragen. Als hij dat gedurende een maand doet zal zij zonder verdere plichtplegingen de scheidingspapieren ondertekenen. De man gaat akkoord en start met zijn deel van de opdracht. De scheiding is er nooit gekomen…

In vele handboeken over leiderschap en persoonlijke ontwikkeling las je vroeger dat je moet gemotiveerd zijn om zaken klaar te krijgen, en liefst dan nog intrinsiek gemotiveerd, helemaal vanuit jezelf dus. Niet zo, zo oordeelde ook al ons moeder zaliger, “doe het nu maar, de goesting komt later wel”. Dé zin waarmee ik menig humaniora-examen toch nog tot een goed einde bracht.

Maar hoe zit dat nu eigenlijk met de volgorde? 

De vele boeken en blogs over persoonlijke ontwikkeling en productiviteit die ik de laatste maanden las zijn nogal duidelijk. Alles start met actie. Motivatie en plezier komen hieruit voort. En maken verdere actie dan steeds makkelijker.

Ook academische onderzoeken onderbouwen deze richting. Mihaly Csikszentmihalyi in zijn bekroond werk ‘Flow’ beschrijft het vanuit een andere invalshoek. “Gelukkig”, zo zegt hij,” word je niet van op het strand te liggen genieten van je bezittingen. Maar wel door heel intensief bezig te zijn met dingen te doen”.

De juiste volgorde

Je start aan iets. Soms is er wat extra wilskracht voor nodig, maar uiteindelijk start je er toch aan, hoe moeilijk het ook is. (straks komen enkele tips om dat starten makkelijker te maken). Van zodra je in beweging bent, volgt vanzelf plezier en nadien de motivatie om in beweging te blijven of om opnieuw te starten. Als je dikwijls genoeg start aan iets, dan wordt dat iets stilaan een gewoonte. En vanaf dan is zelfs dat beetje wilskracht niet meer nodig.

Bij de start gebruikt de raket de meeste brandstof

Bij de start gebruikt de raket de meeste brandstof

 

Dat starten is soms niet makkelijk. Het is zoals de lancering van een raket. Ongeveer 99% van de brandstof wordt gebruikt tijdens de lancering en de eerste honderden meters. Nadien is de beweging ingezet en verloopt de koers van de raket steeds gemakkelijker. Zo is dat ook dikwijls als wij moeten starten aan een taak waar we om welke reden dan ook tegen opzien. De start kost veel moeite, maar eenmaal bezig gaat het ons steeds beter af. En wordt het soms zelfs plezierig.

De wilskracht vervangers

Herken je uitstelgedrag

Als het zo gemakkelijk is, waarom lukt het mij dan niet vaker om zaken gedaan te krijgen en zit ik soms ganse dagen gevangen in mijn uitstelgedrag[1]? Hierover zijn vele theorieën.

 

De formule van Pierce Steels is er eentje van. Redelijk juist, maar teveel vertaald in termen van motivatie. En eigenlijk te ingewikkeld om bruikbaar te zijn. Ik leg toch even verder uit. Steels zegt dat hoe meer je denkt dat een taak voor jou te moeilijk is (verwachting) of hoe minder je denkt dat het je zal opleveren (waarde), des te meer je geneigd zal zijn ze uit te stellen. Verder dan, onder de lijn, leren we dat je eerder in uitstelgedrag zal vervallen als je meer vatbaar bent voor prikkels rondom je (impulsiviteit). En ook nog dat je taken meer voor je uit schuift naarmate de deadline verder in de tijd ligt (delay). Je kan op elk van de factoren ingrijpen om je uitstelgedrag onder controle te houden.

De DIM formule van Tony Crabbe dan. DIM staat voor : Doorschuiven, Inertie en Matheid.
Je bent naarstig aan het doorschuiven, als het woordje ‘daarna’ veel in je actielijsten voorkomt. “Ik moet eerst mijn inbox afwerken, en daarna ga ik mijn project uitschrijven.”
In beweging komen is dikwijls het lastigst. Zeker voor mensen die de lat erg hoog leggen. Vanaf het moment dat je het besef toelaat dat deze traagheid (inertie) je parten speelt, kan je trukken bedenken om deze te overwinnen.
“Ik ben nu niet in de stemming of ik ben er nu te moe voor”. Samengevat in het woordje matheid en daarmee de derde factor. ‘Dan maak je maar zin!’ is een traditioneel antwoord en non-oplossing. Begin er toch maar aan en de stemming zal er komen, is een beter advies.

Tot daar twee auteurs die ons uitstelgedrag proberen te analyseren. Maar wat koop je daar nu mee?

Gewoon doen!

Beide auteurs, en nog zovele andere, geven adviezen om uiteindelijk toch maar tot actie te komen. Ingewikkelde en simpele adviezen. Maar de basis is vaak hetzelfde. Wij bespreken hieronder enkele van die adviezen, sommige zijn eerder trukken. De basis is steeds dezelfde: zoek een truk die je helpt je startweerstand te overwinnen. Eenmaal dat je bezig bent zal je zien dat de rest van je taak veel minder moeite zal kosten.

In ‘Time Warrior’ schrijft Steve Chandler het vele malen erg simpel.  “Uitstelgedrag? Doe het gewoon!” Geen gezeur, geen toeters of bellen. Besef dat je iets aan het uitstellen bent, en beslis dan om het anders te doen. Heb je geweldig fel last van uitstelgedrag en herval je er terug in? Doe het dan gewoon nog een keer. Ik verdenk Steve Chandler er stiekem van dat die puur vanuit wilskracht‘s morgens op de nuchtere maag een koude douche neemt en 14 walnoten eet. Maar, ok, in principe klopt het wel wat hij zegt. En het kan werken.

Gewoon doen: de 5 minuten regel

Gewoon doen: de 5 minuten regel

De ‘5 minuten regel’ dan. Wat praktischer. En er is minder nadenken en inzicht voor nodig. Je hebt er last van dat je een bepaalde taak uitstelt? Spreek met jezelf af dat je er 5 minuutjes aan zal werken. Meer niet. Enkel die 5 minuutjes. Te kort om voor veel startweerstand te zorgen. Lang genoeg om de eerste lastige momenten te overwinnen. En wellicht lang genoeg om na die vijf minuten gewoon verder te doen. Het is echt een werkzame truk om je eigen weerstand snel eronder te krijgen.

 

In ‘The 5 Second Rule’ beschrijft Mel Robbins de analogie van de raket (zie boven) en slaagt er dan in een gans boek over productiviteit te schrijven rond het advies. “Tel af van 5 en als je aan 0 komt dan start je gewoon met je taak”. Punt. Een heerlijk aanmoedigend boek om te lezen. En het advies werkt ook wel. Zeker bruikbaar als je niet aan de vijf minuten regel toe raakt. En heel zeker bruikbaar in combinatie met die regel.

 

 

Net zoals in de fysica is het neerknuppelen van je uitstelgedrag soms gewoon momentum zoeken. Eens dat momentum gevonden, wil het allemaal nog wel eens meevallen. De aloude en gekende If.. Then methode kan je hepen. “ALS ik zaterdags terugkom van inkopen doen, DAN ga ik joggen”. Je kent het wel en hebt dat zeker zelf al uitgeprobeerd. De IF… THEN methode werkt erg goed. Is heel goed als je een bepaalde gewoonte wil laten inslijten in je leven. De truc zit er hier in dat je op voorhand bepaalt wat je wanneer zal doen, en daarbij zal de trigger (thuiskomen van inkopen doen) je naadloos naar je basketbalsloefkes zal sturen.

In dezelfde aanpak, nog een ander advies. Zaken die te groot, te moeilijk of te complex zijn, zijn nu eenmaal te groot, te moeilijk of te complex. En aan deze zaken begin je nooit. Daarom moet je te grote zaken klein maken. Je kent het gezegde wel. “Hoe eet je een olifant?” Snij hem in kleine stukjes. Deel een te moeilijk taak op in voldoende kleine en wel doenbare subtaakjes. Je moed zinkt er minder door in je schoenen. en je zal zien dat je het vele malen makkelijker hebt om eraan te starten.

Momentum zoeken en je startweerstand overwinnen kan je wat helpen door het pad dat leidt naar je moeilijke taak op voorhand wat te effenen. Leg je sportkleren klaar als je wil gaan bewegen, leg je dossier klaar als je wil gaan studeren, zet je tekst klaar als je wil gaan schrijven. Liefst ruim op voorhand. Het zal je op het moment van starten echt helpen. Anders zijn alle uitvluchten al snel goed genoeg om toch maar weer niet te beginnen.

Het beste advies dat ik ooit kreeg en dat mij sindsdien al heel dikwijls heeft geholpen dan. Je kan het in verschillende formaten en vormen lezen bij Brian Tracy, Robin Sharma, Ivy Lee, Napoleon Hill, Tonny Robbins en nog zovele goeroes over productiviteit. ‘Als je veel te doen hebt, schrijf dan ‘s avonds de drie belangrijkste zaken op die je de dag erop wil verwezenlijken.’ Ik geef je mijn persoonlijke waarborg op deze regel als je hem ook nog combineert met de vorige en op voorhand voor elk van die drie zaken alvast het pad effent. Dit advies werkt en zal ook voor jou op sommige dagen echt het verschil maken!

Je staat er niet alleen voor!

Als je vaak worstelde met je eigen uitstelgedrag en je probeert met alle voorgaande adviezen en trucs een volgende keer toch aan die lastige, vervelende, enerverende, of zelfs beangstigende taak te starten, weet dan dat je er niet alleen voor staat. Er komt geheid hulp en deze keer zelfs uit onverwachte hoek. Je eigen hersenen zullen je onbewuste maar grootste medestander zijn. Je hersenen hebben de geweldige neiging om eenmaal begonnen zaken af te werken. Je hersenen houden nu eenmaal niet van te veel losse eindjes. Ben je eenmaal gestart aan een taak, dan heb je daardoor in je eigen hersenen een eerste klas bondgenoot om de taak af te werken. Er bestaat hiervoor zelfs een term, het Zeigarnick effect. Maak er gebruik van, maar blijf onthouden, de start moet van jezelf komen.

Succes ermee!

Gebruikte bronnen:
Mel Robbins , The 5 Second Rule , Transform Your Life, Work, and Confidence with Everyday Courage, 2017
Steve Chandler, Time Warrior,  Time warrior, How to defeat procrastination,people-pleasing, self-doubt, over-commitment,broken promises and chaos, 2011
Tony Crabbe ,  Nooit meer te druk , een opgeruimd hoofd in een overvolle wereld, 2016
Stephen Guise, How to Be an Imperfectionist,  The New Way to Self-Acceptance, Fearless Living, and Freedom from Perfectionism , 2015
Mihaly Csikszentmihalyi, Flow: The Psychology of Happiness, 2013
Chris Bailey, The Productivity Project,  Proven Ways to Become More Awesome , 2016
Elke Panis en Jos Vanoppen, Meer bereiken? Dan doe je het beter anders!, 2016

 

Voetnoten:

[1] Er is geen twijfel mogelijk, iedereen stelt regelmatig tot veel zaken uit. In ‘The Productivity Project ‘ geeft Chris Baily  enkele cijfers. Twintig procent van de mensen zijn chronische uitstellers. 31 % van werknemers zegt elke dag 1 uur uit te stellen, 26% verknoeit elke werkdag twee uur met uitstellen. Studenten verprutsen gemiddeld een derde van de uren dat ze wakker zijn.